Over Paard & Tuin Harstahof

We hebben Paard & Tuin Harstahof gebaseerd op een aantal kernwaarden. Deze vormen de basis van alle keuzes die we maken, gecombineerd met een systemische en holistische levensvisie. Voor ons is al het leven gelijkwaardig en waardevol, en iedereen verdient een eigen plek binnen het grotere geheel. Bovendien is alles met elkaar verbonden en werkt met elkaar samen. Systemen zijn, net als een kudde, altijd op zoek naar balans en willen heel worden. Die gedachte vind je niet alleen terug in mijn coaching, maar dus ook in de manier waarop we de natuur en onze dieren benaderen. 

Keuze- & Bewegingsvrijheid

Beweging is ontzettend belangrijk voor paarden, en eigenlijk voor alles wat leeft. Een van de belangrijkste redenen om je paard zo veel mogelijk vrij te laten bewegen is vanwege de werking het lymfesysteem. Dit systeem heeft geen andere ‘aandrijving’ dan beweging van het lichaam. Zodra het paard langere tijd stilstaat, valt ook het lymfesysteem stil, met alle gevolgen van dien. Paarden zijn bovendien dieren die van nature het grootste deel van de dag besteden aan het zoeken van voedsel en het knabbelen aan allerlei soorten vegetatie (zo’n 17 uur per dag). Wist je dat ze in het wild tot wel 50 kilometer per dag kunnen afleggen? Bij onze gedomesticeerde paarden functioneert het algehele systeem nog steeds het beste bij soortgelijke omstandigheden en voorwaarden: de blauwdruk van ons gedomesticeerde paard verschilt namelijk niet zo heel veel met die van haar voorouders.

Door gebruik te maken van tracks (met verschillende voer- en drinkplekken en vormen van verrijking) stimuleren we onze paarden om meer te bewegen en kunnen ze zelf kiezen wat op dat moment het beste bij ze past. Daarbij speelt ook de ordening binnen de kudde een rol: het ene paard stuurt het andere paard wel eens weg bij een voerplek, waardoor dat paard vervolgens op zoek gaat naar een nieuwe plek om te eten. Bovendien hebben ze op deze manier veel keuzevrijheid, wat hun eigen-wijsheid en autonomie versterkt. 

Wanneer ik coach of trainingen geef, kunnen mijn paarden vrij komen en gaan: elk paard kan zo zijn beweging en behoefte volgen en op zijn manier deelnemen (of niet) aan een sessie. Dit heeft absoluut positief effect op de zuiverheid en diepgang van de signalen die door de paarden worden gegeven tijdens een coachsessie, ik ervaar veel minder vertroebeling door stress of (ander) ongemak. Daarnaast kunnen de paardjes op deze manier direct eventueel opgebouwde spanning loslaten. Door met elkaar te spelen, wat te eten of door te bewegen.

Ons streven is om de paardjes zo weinig mogelijk op stal te hebben, maar op dit moment komt het in de winterperiode wel eens voor dat ze voor een aantal uurtjes naar binnen gaan. Dat heeft te maken met de bodem (zeeklei) waardoor sommige delen van de leefomgeving in deze periode erg nat kunnen zijn. Langzaamaan zijn we dit aan het verbeteren. In ieder geval kunnen we op dit moment door het jaar heen ongeveer 90% keuze- en bewegingsvrijheid bieden en daar zijn we al heel blij mee.

De andere dieren willen we ook soortgelijke mogelijkheden bieden. De verschillende eenden die hier leven lopen 24/7 los op het erf (maar kunnen wel in het nachthok als ze dat willen) en de kippen en pauwen overdag ook. ‘s Avonds sluiten we de deuren van de ren om roofdieren buiten te houden. De (voormalig zwerf)katten hebben een fijne eigen plek in de stal van de boerderij waar ze vrij in en uit kunnen lopen en hun eten krijgen. En onze lieve honden hebben een veilig omheinde uitloop op het erf zodat ze vanuit huis ook gewoon naar buiten kunnen gaan.

Kracht van de kudde

Een paard is een kuddedier met een heel fijngevoelig en complex sociaal systeem. Binnen een kudde leven paarden samen en bouwen op elkaar als het gaat om veiligheid, geborgenheid en overleven. Daardoor zorgt alleen zijn ervoor dat een paard zich in de basis onveilig voelt, en daarmee gaat altijd stress gepaard (in welke mate dan ook). Dat kan weer de oorzaak zijn van fysieke en/of emotionele problemen/gedragsproblemen.

Daarom leven onze paarden in een kudde van drie in de leefomgeving en houden we rekening met deze behoefte tijdens alle activiteiten: de dieren kunnen elkaar altijd zien of elkaars gezelschap opzoeken. We pakken dit dus in volledige vrijheid op, ze kunnen komen en gaan zoals het voor hun goed voelt. Daardoor is de belasting van dit werk voor Diaz, Bowie en Jarno minimaal: de mogelijkheid tot natuurlijk gedrag maakt dat eventuele opgepikte spanning direct op een natuurlijke manier weer losgelaten kan worden. Ook tijdens andere activiteiten houden we rekening met dit principe (een stukje wandelen is voor ons gezellig, voor het paard hartstikke spannend omdat hij gescheiden wordt van z’n kudde). En zoals genoemd speelt de groep ook een belangrijke rol bij het stimuleren van beweging.

Voor mensen is het van net zo groot belang een juiste plek te vinden binnen het grotere geheel, en in verbinding en veiligheid te kunnen leven. Daarom raakt het ervaren van deze dynamiek bij de paarden vaak een gevoelige innerlijke snaar: (tijdelijk) deel uitmaken van een dergelijk goed functionerend systeem werkt helend en verhelderend.

De andere dieren leven ook graag samen en voelen de behoefte deel uit te maken van iets groters, met een eigen functie en rol. We proberen daar zo optimaal mogelijk aan tegemoet te komen. Het concept ‘samen leven’ en verbinding komt bovendien terug in mijn systemisch-holistische levensvisie.

Gezonde bodem

De track zorgt er voor, naast het stimuleren van beweging, dat de bodem van het weiland niet overbelast wordt. Door gebruik te maken van deze paden en dit te combineren met uitgestelde begrazing/weidegang (die pas medio juni plaatsvindt, als de gewassen volledig uitgegroeid zijn) kan de bovenlaag (aerobe laag) van de weide herstellen, aangroeien, en krijgen meerdere soorten begroeiing een kans om te gaan wortelen. Zo wordt de bodem over-all steeds gezonder en krijgt het land de rust die het nodig heeft. Ongewenste soorten zullen langzamerhand verdwijnen en gewenste soorten verschijnen. Ook zaaien we het land door op kale plekken en met specifieke gewassen.

We maken geen gebruik van gif of kunstmest: mest en stalbodemmateriaal wordt 2x per jaar uitgereden over ons land en dat vullen we bijvoorbeeld aan met mineralen zoals lavagruis. Deze aanpak is uiteraard een meerjarenplan, het duurt enkele jaren voordat het weiland zal zijn zoals wij dat graag willen.

Op de rest van het erf proberen we ook natuurlijke oplossingen te vinden om een natuurlijk verloop en natuurlijke balans te stimuleren. Zoals de loopeenden en kippen die ‘ongedierte’ en ‘onkruiden’ eten en katten en kerkuilen die helpen met het in stand houden van de muizen- en rattenpopulatie. Natuurlijk evenwicht is uiteraard lastig te bereiken wanneer de mens ergens leeft, maar we proberen dit wel zo dicht mogelijk te benaderen en zetten daarom duurzamere en milieu- en diervriendelijker manieren in.

Gezonde voeding

Wanneer de paarden in juni op de weide mogen, is de vegetatie volgroeid. Het heeft dan veel betere voedingswaarde en is geschikter voor het spijsverteringssysteem van paarden (mede vanwege het suikergehalte, wat tijdens de groei hoog is). Het maag-darmkanaal is bovendien ingesteld om de hele dag door kleine beetjes voedsel te verwerken, op een voedingsstroom die dag en nacht doorgaat. Dat is de reden dat wij onze paarden gedurende de hele dag (gevarieerd) ruwvoer aanbieden. Hierdoor voorkomen we maagproblemen bij de paarden, bovendien zorgt de kauwbeweging zelf voor stressreductie bij het dier.

We hebben sowieso veel aandacht voor voeding bij alle dieren, ons motto is dat je zo veel mogelijk van binnenuit moet werken en voeding hangt daar natuurlijk mee samen. De paarden krijgen daarom aanvullend ook wel eens een mineralenbrokje, en andere producten zoals lijnzaad(olie), pompoenpitten, rozenbottels en brandnetelzaden (deze oogsten we zelf in onze tuin en drogen ze vervolgens). Wanneer nodig ondersteunen we het lichaam aanvullend met chinese kruiden of bijvoorbeeld specifieke behandelingen.

Verrijking

Het grootste gedeelte van de dag leven onze paarden hier vrij en zijn ze samen met kuddegenoten en alle andere dieren. Hoe mooi is het dan om hun leefomgeving inspirerend te maken en op zoek te gaan naar manieren waarop de dieren zelf hun lichaam trainen, en sterker en gezonder maken? Om die reden passen we diverse vormen van verrijking toe, waaronder passieve fysio, zodat niet alleen de gymnastische spieren worden getraind (die vooral aan de buitenkant zitten), maar ook de cybernetic muscles (die meer binnenin, dicht bij de wervelkolom zitten). Bovendien worden de paarden zo uitgenodigd om meer te bewegen, hun reukvermogen (weer) te (leren) gebruiken en op onderzoek te gaan.

Van oorsprong zijn paarden niet alleen grazers, maar ook browsers. Browsen houdt in dat paarden op andere hoogtes en vanuit andere standen eten. Bijvoorbeeld op borsthoogte de toppen van het gras, op oorhoogte bladeren uit een boom of bijvoorbeeld op een helling staan terwijl ze eten. De verdeling hierin is ongeveer 80% grazen tegenover 20% browsen tijdens het voedselzoeken. Bij browsen gebruiken ze weer heel andere spieren dan wanneer ze van de grond eten en wordt een andere balans gevraagd. Je kunt je waarschijnlijk ook wel voorstellen dat de bodem in het wild niet mooi glad en effen is en dat paarden soms moeten zoeken naar manieren waarop ze bij het voedsel kunnen komen, wat eenzelfde effect heeft. 

Dat alles bootsen we na in hun leefomgeving en is terug te vinden in zowel natuurlijke als aangelegde elementen. We hebben bijvoorbeeld allerlei bomen en struiken in de leefomgeving geïntegreerd, waar van gegeten kan worden (zowel hoog als laag als ver weg). We bieden ook voedsel op verschillende hoogtes aan (dat doen we ook in de stallen als ze in de winter wel een keertje binnen staan). Daarnaast zitten er glooiingen in ons land en hebben we objecten aangebracht die bijvoorbeeld de proprioceptie trainen en om inventiviteit vragen. Het is ontzettend leuk om hier mee bezig te zijn, en steeds weer nieuwe elementen en uitdagingen te bedenken. Ook voor de andere dieren die hier leven passen we verschillende vormen van verrijking toe.

Verantwoord natuurbeheer

Zoals ik eerder al benoemde: waar mensen zijn is ecologisch evenwicht lastig te bereiken. Maar we kunnen wel bétere keuzes maken en nuttige stappen zetten op weg naar een gezonde balans en duurzaam beheer. Bijvoorbeeld door minder snel in te grijpen, alternatieven te zoeken voor gifgebruik, wat vaker geduld te hebben en ervoor te zorgen dat we meer meebewegen, in plaats van alles willen regisseren.

Ook het streven naar een brede biodiversiteit is hier onderdeel van. Zo vind je allerlei dieren op ons terrein, die allemaal een eigen rol vervullen binnen het systeem. En stimuleren we vogels om hier te broeden, door bijvoorbeeld veel nestkastjes te plaatsen en te zorgen voor plekken waar zij (en andere dieren, zoals egels en insecten) van nature voorkeur voor hebben. Dit draagt allemaal bij en hierin blijven we zoeken naar nieuwe kennis en mogelijkheden.

Iedereen hoort er bij

Iedereen hoort er bij, zeker vanuit systemisch en holistisch perspectief. Ik heb daarom bewust gekozen voor dieren die eerder niet zo’n prettig leven hebben gehad, die bijvoorbeeld binnen de traditionele paardenwereld niet meer konden ‘functioneren’ zoals dat voor hen was bedacht. Paarden hebben mij zo veel gegeven in mijn leven en ik wil op deze manier wat teruggeven aan hen. Door ze (letterlijk en figuurlijk) de ruimte te geven om te helen, zichzelf te (her)ontdekken en een eigen plek te vinden binnen de kudde, kunnen ze nu alsnog in rust en veiligheid leven. Maar bovendien ook een essentiële rol spelen binnen het systeem van vele mensen! Dat geldt overigens ook voor de andere dieren en de natuur. 

Dick en ik ons er uitermate van bewust dat het belangrijk is dat we als mens verantwoordelijkheid gaan nemen voor datgene wat de mensenwereld helaas soms aan schade en leed aanricht. We leven toch best wel in een wegwerpmaatschappij, waarbij datgene wat ons (bedachte) nut niet meer dient makkelijk wordt weggezet. Ik ervaar dat als ontzettend verdrietig (zeker als het gaat om een ander levend wezen) en probeer een alternatieve boodschap uit te dragen. 

Elk leven doet er dus toe voor ons. En hoort volgens ons met vriendelijkheid, zachtheid en respect te worden behandeld. Ook een dier heeft een eigen persoonlijkheid en ervaart emoties. Met de paarden werk ik daarom altijd vanuit gevoel, empathie en verbinding, met zo veel mogelijk keuzevrijheid. Dat betekent bijvoorbeeld dat je dieren ruimte geeft wanneer ze dat nodig hebben, dat ze een eigen mening mogen hebben of een slechte dag. Waar je dan mee te maken krijgt, is dat je je eigen ingesleten overtuigingen los mag gaan laten. Dat vereist een open mind en flexibele instelling, én de bereidheid te blijven leren.

We zijn heel dankbaar dat we deze mogelijkheid nu hebben en dragen graag bij aan herstel en bewustwording omtrent dit thema.

Duurzaamheid

Vanuit het oogpunt van duurzaamheid krijgen ook materialen bij ons een tweede leven en zetten we zo veel mogelijk gebruikte materialen om onze plannen te realiseren waar dat mogelijk is. Daarnaast zijn we altijd bezig met het steeds verder verduurzamen van onze woning en boerderij.

Uitwisseling & Interactie

Natuurlijk willen we ook graag onze medemens laten meegenieten: niet alleen een fijne plek bieden waar je mag zijn zoals je bent, maar hopelijk ook inspireren. De kudde draagt! We nodigen je dan ook uit om op jouw unieke wijze deel uit te maken van Paard & Tuin Harstahof en te ervaren wat deze mooie plek te bieden heeft. Bijvoorbeeld door een sessie paardencoaching te volgen, een opstelling met paarden te doen of je aan te melden voor een Retraitedag. Of vergroot je kennis en vaardigheden als professional d.m.v. een Verdiepingsmodule, Cursus of Masterclass. Daarnaast verkopen we noten, kruiden of eieren en (later in het jaar) groente en fruit en is er mogelijkheid om vrijwilligerswerk te doen.

Op welke manier dan ook: je bent van harte welkom!

Blijf op de hoogte!

Wil je meer weten over onze activiteiten en mogelijkheden? Houd dan de websites in de gaten, schrijf je in voor de nieuwsbrief of volg ons via Facebook en Instagram!